آفرينش است . » « 1 » در پايان اين قسمت كه در رابطه با مسئلهء با عظمت باد كه محصول جابه‌جائى هواست ، دورنمائى از آثار هوا را از زبان دانش امروز عنايت كنيد ، تا به معجزهء بزرگ علمى حضرت صادق عليه السلام در بيان آثار هوا خطاب به مفضّل بن عمر كوفى اشاره كنم : آثار هوا و باد آنچه كه ثابت شده در ميان كره‌هاى جهان بزرگ ، كرهء زمين داراى هواى ثابت مىباشد ، ضخامت هواى دور كرهء زمين را از صد كيلومتر تا هشتصد كيلومتر تخمين زده‌اند . هوا جسمى است لطيف ، شفاف و ناپيدا و داراى پنج هزار و نهصد ميليارد تن وزن مىباشد . هوا پر ارزش‌ترين موجود براى حيات انسان است . انسان و سلسلهء جانوران و سلسلهء گياهان ، براى زندگى نياز به تنفس دارد ، و تنفس بى وجود هوا ممكن نيست ، پس اگر هوا نبود زنده‌اى نبود ، اگر هوا نبود روشنائى ماه ، روشنائىهاى ديگر نبودند و حس باصره از كار مىافتاد ، تنها نقاطى كه برابر تابنده قرار مىگرفت و مىتوانست نور را منعكس سازد روشن بود . اگر هوا نبود صدايى و بانگى نبود ، چون هوا وسيلهء نقل موج‌هاى صوتى است ، در نتيجه حسّ سامعه از كار مىافتاد . اگر هوا نبود خاك نبود ، پس كشت و كار و زراعتى نبود ، چرا ؟ اكسيژن كه جزئى از هواست ، در سنگ و آجر و فلز اثر مىگذارد ، سطح مواد ارضى در اثر تركيب با

--> ( 1 ) - تفسير نمونه : 18 / 192 ، ذيل آيهء 9 سورهء فاطر .